Clonidine als veelbelovende aanvulling op behandeling van hardnekkige psychotische klachten

Tussen de 20-30% van patiënten met psychotische klachten hebben weinig, of zelfs geen, baat van de hedendaags beschikbare antipsychotica, waaronder clozapine. Behandeling van deze patiënten blijft een hardnekkig probleem, omdat ze vaak zeer symptomatisch zijn, een ernstig verminderde kwaliteit van leven hebben, vaak niet aan het arbeidsproces kunnen deelnemen en lange periodes van ziekenhuiszorg of zelfs meer permanente opvang nodig hebben. Er is daarom een dringende behoefte aan alternatieve behandelingen voor deze sterk aangedane groep. Een veelbelovende behandeling voor deze patiënten zou een aanvulling op hun medicatie met clonidine kunnen zijn. Clonidine is een noradrenerge α2A receptor agonist, en wordt al sinds enige tientallen jaren voorgeschreven als bloeddrukverlagend middel. Daarnaast heeft het middel andere kwaliteiten: zo wordt het ook toegepast bij mensen met psychiatrische klachten, hoewel tot nog toe nauwelijks bij mensen met psychotische stoornissen. Echter, een zeer recente studie uit onze onderzoeksgroep, evenals aanwijzingen uit overzichtsartikelen, wijzen op een gunstig effect van clonidine bij psychotische klachten, vermoedelijk door het stimuleren van de prefrontale cortex. Dit hersengebied is niet alleen belangrijk voor het vervullen van allerlei aandachts- en denkprocessen (cognitie) maar vermoedelijk ook betrokken bij psychotische klachten. Uit onze studie is gebleken dat een aanvulling van een éénmalige, zeer geringe, dosis clonidine op de bestaande medicatie van patiënten met aanhoudende psychotische klachten een vermindering van hun klachten liet zien. Wij willen nu gaan onderzoeken of een meer langdurige behandeling deze klachten nog verder doet verminderen, of zelfs cognitie zou kunnen herstellen. De bijwerkingen van clonidine zijn goed bekend, het middel is uiteindelijk al sinds enige tientallen jaren beschikbaar. 

Dit project gaat ongeveer 1 september van start. Aan deze studie kunnen 50 patiënten met hardnekkige psychotische klachten meedoen. Het is een zogenaamde “gerandomiseerde, klinische trial”, waarbij de helft van de patiënten een aanvulling krijgt van een lichte dosering (50 microgram) clonidine op hun bestaande medicatie, terwijl de andere helft een placebo als aanvulling krijgt. Het is een dubbelblinde studie: zowel de patiënt zelf als de onderzoeker weet niet tot welke groep de deelnemer behoort. Dat wordt pas bekend gemaakt nadat de complete studie, inclusief statistische analyses, is afgerond. In de studie wordt onder andere met EEG (elektro-encefalografie) gekeken naar de effecten van de behandeling. Daarnaast worden vragenlijsten naar het dagelijks functioneren en enige cognitieve taken afgenomen.

Zoals boven vermeld: dit project start op ongeveer 1 september 2014 

Contact:

Dr Bob Oranje, B.Oranje-2@umcutrecht.nl