Prednisolon additie voor patiënten met recent ontstane psychotische stoornissen

De theorie

De exacte etiologie van psychotische stoornissen zoals schizofrenie is tot op heden onvoldoende duidelijk. Uit recent onderzoek komen aanwijzingen naar voren dat het immuunsysteem verhoogd actief is bij patiënten met een psychotische stoornis, waarbij een verhoogde ontstekingsgraad of inflammatie (bij een subgroep) zou kunnen voorkomen. Schizofrenie patiënten en hun familieleden hebben een verhoogd risico op het krijgen van specifieke auto-immuunziekten (Benros et al., 2011) en er zijn klinische gelijkenissen tussen het verloop van schizofrenie en auto-immuunziekten (Knight et al., 2007).

Ook op cellulair niveau zijn er aanwijzingen gevonden voor betrokkenheid van het immuunsysteem bij de pathogenese van schizofrenie. PET studies hebben uitgewezen dat er een verhoogde aantallen microglia cellen aanwezig zijn in de hersenen van schizofrenie patiënten ten opzichte van gezonde controles (Van Berckel et al., 2008; Doorduin et al, 2009). Microglia cellen hebben een ondersteunende rol in het centraal zenuwstelsel maar kunnen in geactiveerde staat (bijvoorbeeld bij afbraak van een ziekteverwekker) neurotoxische stoffen produceren. Een verhoogde ontstekingsgraad of activatie van het immuunsysteem in de hersenen zou het verlies van zenuwcellen en verbindingen tot gevolg kunnen hebben. Bij schizofrenie wordt al jarenlang consistent een verlies aan hersenvolume beschreven binnen de patiëntenpopulatie. In deze studie willen we onderzoeken of dit hersenvolumeverlies deels verklaard kan worden door een verhoogd actief immuunsysteem.

Nieuwe mogelijkheden

De impact die psychotische stoornissen hebben op het functioneren en de kwaliteit van leven van patiënten is groot. Bestaande medicatie is niet voor alle patiënten effectief en behandelt niet alle symptomen (negatieve symptomen, cognitief verval). Om deze reden is behoefte aan ontwikkeling van nieuwe farmacotherapeutische behandelstrategieën. Nieuwe invalshoeken, zoals onderzoek naar de betrokkenheid van het immuunsysteem kunnen deuren openen naar nieuwe behandelmethodes voor psychotische stoornissen.

Prednisolon

Deze studie onderzoekt het effect van een kortdurende toevoeging van prednisolon aan antipsychotica bij patiënten met een psychotische stoornis. Gezien het bekende veiligheidsprofiel en de bekende werking op het immuunsysteem van prednisolon is dit een geschikt middel om deze hypothese te toetsen. Deze studie is een ‘proof of concept’ studie; wanneer deze studie uitwijst dat kortdurend gebruik van prednisolon een gunstig effect heeft op de symptomen, kan in vervolgstudies onderzocht worden welke specifieke immuunmodulerende middelen geschikt zijn voor langdurig gebruik.

Praktische zaken

In totaal worden er 90 patiënten tussen de 18 en 70 jaar geïncludeerd, bij wie korter dan zeven jaar geleden een psychotische stoornis (schizofrenie, schizofreniforme stoornis, schizoaffectieve stoornis, psychose NAO) geconstateerd is. Daarvan krijgen 45 deelnemers prednisolon en 45 deelnemers een placebo. De opzet van de studie is een randomised clinical trial.

Gedurende drie dagen wordt er een dosis van 40 mg prednisolon ingenomen, waarna de dosis gedurende zes weken wordt afgebouwd. Tijdens de studie wordt de patiënt wekelijks gezien door een arts om het beloop te monitoren. Tijdens de behandeling worden symptomen in kaart gebracht door middel van vragenlijsten en worden cognitieve taken afgenomen. Tevens zal bloedonderzoek plaatsvinden

Multicenter studie

Aan dit onderzoek werken naast het UMC Utrecht ook GGZ Yulius, TerGooi ziekenhuizen en ZNA Antwerpen mee.

  Vergoeding

Patiënten die deelnemen aan deze studie ontvangen een vergoeding van EUR 25,- per visite. Bij het afronden van alle 10 visites wordt naast het totaal van EUR 250,- ook een bonus van EUR 25,- toegekend. Daarnaast worden ook de reiskosten vergoed.

Contact:

Charissa van Kesteren, Onderzoeker Prednisolonstudie

Tel: 088-7571032

Email: Prednisolonstudie@umcutrecht.nl

Link naar animatiefilm van de studie